Ilbeltzaren 17an San Anton eguna ospatu da Elizondo eta  asotiz hori erraten duena "Sasoian sasoiko, San Antonez ospelak belarriko" eztakit bete den ia ke ta gaur egun goxoa eta epela izan den. (beno gaur arte bai otza in dugula eta norbatei bai aterako zitzaion ospelak)

Gaur seguraski ez da lehen bezala biziko festa egun hau, ziur nago baserritarrak eta nekazariak  gaur goizean ez dietela etxaldeko aberei bazka bikoitza eman aspaldi egiten zen bezala, gaur bere jai eguna bai da eta, ez diete eman, apenas badelako etxaldetan lan egiten duten animaliak (traktoriak,empakatadorak...baizik) eta gaur ospatzen dena da San Anton, lanerako erabiltzen diren abereen nausie eta zaintzailea, eta sanantonen, abereen bakantze eguna da eta aspaldi aspaldi herritarrek joaten ziren aberekin elizara eta mezaostean abereak bedeikatzen zituzten gaixotasunik babesteko urte osorako. Eztakit nola iritsi den Egipton, VI.mendean bizi zen Anton izeneko gizaseme bat basamortura predikatzera joan zena, santua bihurtu eta denborarekin  animalien zaintzailea bihurtu, beno batzuk erraten dute erdiaroan, francian San Antonio omenezko monastegi batean izan zirela lehenengoak zerriak ekoizten  edo ezitzen. Gizakiak neilitotik erabiltzen ditu animaliak eta ziur nago, gure arbasoen " basajaun" moduko, abere zaintzailearen ordez erdiaroko tenore batean , (festa guztiak  bezalak) kristanizatuko zuten eta bere egutegian agertzen zen saintua patuko zuten (baitare gautz iduritsua gertatuko da 0tsailan Santa Aguedarekin)

Aspaldiko gautzak gibelean utziz, gaurko eguna azken urtekoa bezala izanda, baserritarrak eta herritar batzuk mezara joango ziren eta mezatik plazara, zozketara (zozketan ateratzen den dirua ,Joakin Iriarte zaharetxerako da eta erraten dute  horrela daramala izanez eun urte baino gehiagotik, egin zenetik). Zozketa hasi baino lehen, giroa berotzen egon dira Jon Barberena eta Jon Elizetxe bertsolari baztandarrak, bertso gehienak baserritarrez, nekazariz eta animaliz buruz izan dira eta haietako batean, plazan tripazale asko gehiago bazela bertsozalez baino komentatu dute eta egia zen plazako ezkerraldea jendez beteta zegoen baztanzopak zain (dohainik, udaletxeak emandak), baita ere, hauek ordainduz Taloak baziren  (nola ez gaurko festa bat talorik eta taloak erosteko lerro luze hori gabe).Tripa bete eta zinzarria busti ondoren zozketa hasi da.

Baztanzopak prestatzen eta baztanzopak dastatzen

Zozketatu dena beti bezala izan da, beno beti bezala ez, txikiak ginenean ez zen aratze bat lehenengo saria izaten baizik behi bat eta goizetik Elizondoko karriketatik paseatzen zuten errapiak erratu gabe, gaur egun berriz aratzea ez dute kamiotik jeisten. Lehenego saria bi aldiz zozketatatu ondoren (ateratako lehenego zenbakia ez bai zen saldu) sariak horrela geratu dira.

1.ARATZEA 9130

2.TXERRI EDERRA 7759

3.BI BILDOTS 11396

MAGRA EDERRA 11866

 Egun honetako gauz pertsonalekin akituko dut post hau erranez  orain dela 12 urte nire izeba bati tokatu zizaion (orduan beia) lehenengo saria eta egun berberean saldu zun, diru mordo bat ateraz eta bertze gauza asko oroitzen naizela, txikitan urte batean igo ziguten zozketako zenbakiak ateratzeko eta akitu genuenean haur bakoitzari 100 pezetako billetea eman ziguten, hori bai izan zela diru mordoa.

Atso feriako arratsalde gauetik idazten dut eta ferie hauek  ikusi ahal da azken urtetakoak bezala izan direla, hau da,  jende gutti ( bazen mordoxka, baino ia ez da 80-90 urte hoiek bezalakoak kaleak betetak zeudela ezin pasatu) postuak ere errango nuke guttiago zirela,

Irakurri gehiago »

Ongiteorriak euskal ardi kampamentura, hori zen jartzen zuena Elizondoko merkatu plazako sarreran, gaur "ardi kanpoan" bihurtuta. Ameriketan arzai egon ziren "arzaiaren eguna" ospatu da Elizondon. Ardi kanpoan, ardiak eta bildotxak, zaldiak eta cawboiak, astoak kutxaz eta laneko tresnez kargatuta, tipi bat, erabiltzen zuten gurdien bi modelo desberdiñak eta arzaiak zeuden, benetako arzaiak , zapireun edo horrela bildu dira ,bazkaldu eta bere aspaldiko gauzez hitz egin izango dute.

Ohietako bat, nire osaba Antonio da, honek azkenetakoak izango zen1980 joana. 20 urte zeukan eta Elbeteako zapatilleran lan egiten zuen, zapatillera itxi, novia hemen utzi eta hala Ameriketara, "non lan? nik, harat joan" zerbait horrela pensatuko zuen. Azkenetakoa izan zenez ez zuen dirurik egin, baina bidalzen zuen sosekin aitatxi eta amatxi bizi, familiko etxea kompondu eta nere amaren haizpa txikiari pisuaa erosi zuten, lehenago joan zirenak ekarzen zuten diruarekin etxe berria egin eta errentatik bizitzen zutela beti entzun dut.

Oroitzen nahiz joan zenetik, hiru urtetara hilabete bat pasazera etorri zela, nik hamaika urte izango nitun eta etxera bueltatu zena ez zen nire osaba, etorri zena, pelikuletako benetako "vaquero" bat zen, alkandora karratuduna, kamperak, kristonezko larruzko gerrikoa, burdinezko arrano batekin eta ederrena benetako sombrero bakeroa. Baita ere Aznar bezalako azentu bat ekarri zuen. Denborarekin jakin nun itxura horrekin etorri zela neri harritzeko eta benetan harrituta utzi zidan urte batzuetan egon nintzelako telebistan jartzen zuten "oesteko" pelikulak arreta haundiarekin ikusten ea non agerzen zen nire osaba indioak hilzen.

Lau urte gehiago egon zen, sosak bidaltzen eta Lekauzko neskarekin bere arremana kartaz eramaten, nekatua eta lehen bezala ez zela erranez bueltatu zen, euskaldun gutxi ziren ia arzai lanetan, garai hoitan arzain batzuk, arzantza utzi eta esnetegietan edo lorezain bezala lan egita nahiago zuten, haien postuak Peru-tik etorritako gazteak betetzen zuten. Aldi hontan, itxura normalago batekin etorri zen, amerikako arzain itxurarekin alkandora karratuduna, bakeroak, larruzko gerrikoa arranoarekin eta txano bezala bisera bat, bisera hori (neretzat bat ekarri zidan) bi bandera zeharkatuta zeukan, bat Estatu batuetako bandera eta bertzea gure ikurriña zen, bi hurte gehiago segitu zuen eramaten bisera hori, egun batean kendu eta zuen gehiago patu, gaur artio. "Ardi kanpoan" ikusi diot bi banderako bisera patuta, berarekin solas egin dut, eta nik deus erran gabe, kontatu dit nola lo egiten zuten, nola janaria prestatzen zuten, egun libretan zer egiten zuten, nola denak euskaldunak ziren ez fransak ez espainolak, euskaldunak...kontuatu didanarekin eta bere begietan ikusi dudanarekin jakin dut urte hoiek gogorrak, latzak, bakartiak izan arren oroizapen onak ekartzen diola eta pozik ikusi diot han zeuden bertze arzai bezalakxe.

Iluntzean arzai izandako gehienei ardiei bezala autobusan sartu diete eta bakaoitzari bere ardibordara eraman. Horrela izan, edo ez bazan sardadila kalabazan.